Prvi put u istoriji planira se postavljanje podmorskog internet kabla duboko ispod leda Sjevernog pola, na čak 4.000 metara. Razlog nije samo tehnologija, već i geopolitika.
Globalna internet infrastruktura uskoro bi mogla da doživi jednu od najvećih promjena do sada, plan je da se optički kablovi provuku ispod Sjevernog pola, kroz ledeni Arktik, na ekstremnim dubinama.
Riječ je o projektu poznatom kao „Polar Connect“, koji ima za cilj da poveže Evropu i Aziju potpuno novom rutom, a daleko od trenutno najrizičnijih tačaka na svijetu.
Ovakav potez označio bi prvi put u istoriji da se kablovi polažu na tolikim dubinama ispod arktičkog leda, što predstavlja ogroman tehnološki izazov.
Zašto se kablovi sele sa Bliskog istoka?
Danas većina svjetskog internet saobraćaja prolazi kroz uska i politički nestabilna područja poput Crvenog mora i Persijskog zaliva.
Problem je što su ove rute sve češće ugrožene, bilo zbog konflikata, nesreća ili sabotaža. Upravo zbog toga zemlje i kompanije traže alternativu koja bi bila sigurnija i stabilnija, piše Techradar.
Arktik se nameće kao rješenje jer predstavlja „neutralnu zonu“, bez velikih geopolitičkih tenzija koje postoje na drugim ključnim internet pravcima.
Kabl dug hiljadama kilometara
Planirani sistem trebalo bi da bude dug oko 10.000 kilometara i da povezuje sjever Evrope sa Azijom, prolazeći direktno ispod Sjevernog pola.
Ruta bi išla preko Norveške i Svalbarda, pa sve do Azije i Sjeverne Amerike, čime bi se značajno ubrzao protok podataka između kontinenata. Osim brzine, ključna prednost je i bezbjednost, nova mreža bi smanjila zavisnost od postojećih „uskih grla“ kroz koja danas prolazi većina globalnog interneta.
Tehnološki izazovi
Iako zvuči kao futuristički projekat, realizacija je izuzetno komplikovana. Kablovi bi morali da izdrže ekstremne uslove, od debelog sloja leda do mogućih oštećenja izazvanih kretanjem ledenih masa na dnu okeana. Popravke bi bile dodatni problem, jer bi u slučaju oštećenja pristup kablu bio gotovo nemoguć tokom većeg dijela godine.
Slični projekti u prošlosti već su nailazili na probleme upravo zbog arktičkih uslova, što dodatno povećava rizik.
Investicija od milijardi i plan do 2030.
Evropska unija i partneri spremni su da ulože milijarde evra kako bi ovaj projekat zaživio, a cilj je da nova ruta bude operativna do 2030. godine.
Razlog za ovako veliku investiciju nije samo brži internet, već i digitalna bezbjednost i nezavisnost u vremenu sve većih globalnih tenzija.
Šta to znači za korisnike?
Ako projekat uspije, korisnici širom svijeta mogli bi da dobiju stabilniji i brži internet, sa manjim rizikom od prekida.
Ipak, do tada ostaje veliko pitanje, da li je moguće „ukrotiti“ Arktik i pretvoriti ga u ključnu digitalnu rutu budućnosti. Sigurno je jedno, a to je da se borba za kontrolu interneta seli na Sjeverni pol.
