Narodni običaji i vjerovanja na Svetog velikomučenika Artemija
Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici danas proslavljaju svetog velikomučenika Artemija Antiohijskog.
Sveti velikomučenik Artemije Antiohijski je hrišćanski svetitelj i mučenik iz 4. veka.
Rođen je oko 300. godine. U mladosti je bio upravnik kompletne careve imovine u vreme cara Konstancija. Nastradao je 362. godine u vrijeme cara Julijana Odstupnika. Počeo je svoju službu u vojscicara Konstantina Velikog i uticao na njega da primi hrišćanstvo. Posle smrti Konstantina Velikog bio je u službi njegovog sina cara Konstancija. Nakon smrti cara Konstancija, Rimskom carevinom zacario se Julijan Odstupnik, idolopoklonik i progonitelj hrišćana.
Čuvši da se Julijan zacario i da je pošao u rat protiv Persijanaca, i dobivši od Julijana naređenje da mu se sa svojom vojskom pridruži u Antiohiji, Artemije se odazvao i odao Julijanu dužno poštovanje kao caru, ponevši mu poklone, gledao je kako muče svete ispovednike, Evgenija i Makarija. Posmatrajući mučenje svetih ljudi i slušajući kako car huli na Gospoda Isusa Hrista, Artemije pristupi caru i reče:
„Zašto, care, tako nečovečno mučiš nevine i Bogu posvećene muževe, i zašto ih prisiljavaš da se otkažu od vere pravoslavne? Znaj da si i ti čovek, od iste čovečanske prirode; jer iako te je Bog postavio za cara, ipak i ti možeš biti podvrgnut iskušenju od đavola. Ja smatram da je prvi vinovnik zla lukavi i zlobni đavo. I kao što on nekada izmoli od Boga dozvolu da kuša Jova i dobi je, tako i tebe on diže protiv nas i natutka na nas, da tobom istrebi Hristovu pšenicu i pose svoj kukolj.
No uzalud su njegova naprezanja i ništavna je njegova sila; jer otkako Gospod Hristos dođe i poboden bi krst, na koji se podiže Gospod, pade đavolska gordost i satrvena bi đavolova sila. Zato, ne varaj sebe, care, i ne predaj sebe đavolima, goneći Bogom čuvani rod hrišćanski. Znaj, Hristova jačina i sila su nepobedivi i nesavladljivi.“
Čuvši to, Julijan ga je predao mučiteljima, a nakon toga zatvorio u tamnicu, zajedno sa Evgenijem i Makarijem koji su tamo ubrzo i umrli. Nakon što je Artemije 362. godine prorekao brzu smrt caru Julijanu, ovaj je naredio da mu glavu odseku mačem. Godinu dana kasnije proročanstvo se i ostvarilo Julijan je poginuo 363. godine.
Prema narodnom verovanju, ukoliko ste u svađi sa nekim, danas biste ga morali pozvati i izmiriti se inače će vas stići strašan gnev Svetog Artemija Antiohijskog.
(espreso)
