Analiza satelitskih snimaka iz 2025. godine razotkrila je najveće izvore emisije metana na globalnom nivou, skrećući pažnju na ozbiljan, ali često zanemaren aspekt klimatskih promena.
Metan, jedan od najmoćnijih gasova staklene bašte, ima ogroman uticaj na zagrevanje planete. Njegova nekontrolisana ispuštanja najčešće su posledica lošeg održavanja infrastrukture u naftnoj i gasnoj industriji.
Nedavna istraživanja otkrila su desetine takozvanih „mega-curenja“, od kojih svako ima klimatski efekat uporediv sa radom jedne termoelektrane na ugalj. Posebno zabrinjava to što su uzroci ovih curenja često tehnički jednostavni za rešavanje. U mnogim slučajevima, njihovo otklanjanje može biti čak i finansijski isplativo, jer se prikupljeni metan može ponovo koristiti kao izvor energije.
Prema podacima projekta Stop Methane sa Univerziteta u Kaliforniji (UCLA), najveći broj ovakvih emisija zabeležen je u Turkmenistanu, zemlji čiji je obim ispuštanja već ranije opisan kao teško pojmljiv. Ipak, problem nije ograničen samo na ovu regiju. Značajna curenja registrovana su i u Sjedinjenim Američkim Državama, naročito u Teksasu, kao i u Venecueli i Iranu.
Osim industrijskih izvora, značajan udeo emisija dolazi i s odlagališta otpada, gde se raspadanjem organskog materijala oslobađaju velike količine metana. Najproblematičnija odlagališta nalaze se širom sveta, uključujući Tursku, Alžir, Maleziju i SAD.
Naučnici upozoravaju da metan danas uzrokuje oko 25 odsto globalnog zagrevanja i da njegove emisije beleže zabrinjavajući rast od 2007. godine. Takav trend povećava rizik od nepovratnih klimatskih promena. Ipak, za razliku od ugljen-dioksida, metan se brže razgrađuje u atmosferi, što znači da smanjenje emisija može imati relativno brz pozitivan učinak.
Zbog toga ga neki stručnjaci nazivaju „hitnom kočnicom“ klimatske krize. Nova satelitska tehnologija omogućila je precizno lociranje izvora emisija, ali i identifikovanje odgovornih kompanija. Uprkos tome, mnoge prozvane organizacije nisu odgovorile na upite za komentar.
