ASTRONOMI su detektovali kiseonik u drevnoj, najudaljenijoj poznatoj galaksiji „JADES-GS-z14-0“, koja je nastala samo 300 miliona godina nakon Velikog praska.
To otkriće, postignuto uz pomoć svemirskog teleskopa „Džejms Veb“, menja dosadašnje pretpostavke o brzini formiranja zvezda i galaksija u ranoj fazi svemira, objavio je naučni portal „Live Science“.
Ta galaksija, koja je prvi put primećena 2024. godine, pokazuje prisustvo kiseonika u periodu kada je svemir bio star tek dva odsto svoje sadašnje starosti.
Budući da se teški elementi poput kiseonika formiraju u jezgrima zvezda, njegovo rano prisustvo sugeriše da su se prve zvezde rađale i umirale mnogo brže nego što se dosad smatralo.
-Zapanjili su me ovi neočekivani rezultati jer nam otvaraju novi pogled na prve faze evolucije galaksija, rekao je astronom Stefano Karnijani sa Univerziteta u Pizi.
Istraživači su, takođe, koristili teleskop ALMA u Čileu kako bi analizirali tu daleku galaksiju i otkrili da ona sadrži čak deset puta više kiseonika nego što se očekivalo.
To otkriće postavlja nova pitanja o tome kako su rane galaksije proizvodile teške elemente tako brzo.
Scientists have made the record-breaking detection of oxygen in an ancient galaxy that existed just 300 million years after the Big Bang. The detection is prompting astronomers to rethink how quickly stars and galaxies formed in the young universe. https://t.co/iinPWquQN5
— Live Science (@LiveScience) March 20, 2025
Naučnici spekulišu da bi iznenađujuće brzo obogaćivanje svemira teškim elementima moglo da bude povezano sa pojavom masivnih crnih rupa, uticajem umirućih zvezda ili misterioznom tamnom energijom, čija uloga u evoluciji svemira tek treba da bude razjašnjena.
(sputnikportal.rs)
