Građani Islanda danas glasaju o ponovnom otvaranju pristupnih pregovora sa Evropskom unijom. Brisel pažljivo prati referendum, jer bi mogao da utiče i na narednu fazu proširenja.
Islanđani danas na referendumu odlučuju o eventualnom povratku evrointegracijama.
Dok pristalice ističu ekonomsku stabilnost i veću sigurnost u sve neizvjesnijem svijetu, protivnici upozoravaju na gubitak dijela suvereniteta.
Prema najnovijem istraživanju agencije „Galup“, objavljenom juče, tijesna većina birača protivi se ponovnom otvaranju pregovora o pristupanju EU, što je zaokret u odnosu na ranija ispitivanja javnog mnjenja.
Glasanje nije izjašnjavanje o samom članstvu, za šta bi bilo neophodno da Island održi i drugi referendum – o tome da li da pristupi bloku od 27 članica pod uslovima dogovorenim tokom pregovora.
Rejkjavik je napustio pregovore o pristupanju EU 2013. godine, četiri godine nakon podnošenja zahtjeva, kada je na vlast došla evroskeptična vlada.
Od tada su rast troškova života i rat u Ukrajini ponovo probudili interesovanje javnosti da se to pitanje otvori.
Članstvo u EU dalo bi Islandu neposredan glas u odlučivanju preko institucija kao što su Evropska komisija, Savjet ministara i Evropski parlament, a zemlju bi uvelo i u carinsku uniju i otvorilo joj mogućnost da usvoji evro.
Šta bi povratak Islanda značio za proširenje EU?
U Briselu se referendum pažljivo prati, jer bi mogao da utiče i na narednu fazu proširenja EU.
Iz perspektive Brisela, eventualni povratak Islanda značio bi uključivanje jedne bogate i institucionalno stabilne države, koja je već visoko usklađena sa evropskim pravilima i nalazi se na geostrateški važnoj lokaciji u sjevernom Atlantiku.
Zbog toga pojedini analitičari smatraju da bi povratak Islanda mogao da utiče i na Zapadni Balkan, stvaranjem nove političke dinamike u procesu proširenja.
(RTS)
