Kina predstavlja „Luanijao“, leteći svemirski nosač aviona, kao novo superoružje.
Stručnjaci ga vide više kao naučnu fantastiku i psihološko ratovanje, nego kao realan projekat naoružanja do 2040. godine.
Leteći nosač aviona, veći od bilo kojeg današnjeg ratnog broda i teži od supertankera: kineski „Luanijao“ trebalo bi kao svemirsko superoružje da utiče na rat budućnosti – ali stručnjaci u tome prije svega vide visokotehnološki teatar sa političkom porukom.
Posezanje za zvijezdama: Kineska „Nebeska vrata“
Kina planira razvoj integrisanog sistem vazdušne i svemirske odbrane pod nazivom „Nantijanmen“ (Nebeska vrata).
Srce sistema je leteći nosač „Luanijao“, dug 242 metra, širok 684 metara i navodno težak do 120.000 tona. S njegove palube trebalo bi da polijeću bespilotni svemirski lovci – takozvani „Sjuanu“ – koji bi ispaljivali hipersonične rakete i napadali ciljeve u atmosferi i orbiti.
„Kina je u svemiru već odavno na drugom mjestu – iza Sjedinjenih Dražva, ali znatno ispred Evrope“, kaže za DV ekspert za bezbjednost u svemiru Juliana Zis iz njemačke Fondacije za nauku i politiku (SWP). Peking je „uložio ekstremno mnogo novca“, svemir je stvar prestiža i „izuzetno je važan za vojne sposobnosti“, kaže ona.
Svojom masom, planirani svemirski nosač nadmašio bi i najveće postojeće nosače za oko 20 procenata. Po dužini bi bio kraći, ali po rasponu krila znatno širi od klasičnog pomorskog nosača aviona. Trenutno najveći postojeći nosač aviona, američki „Ju-Es-Es Džerald Ar Ford“, dug je oko 337 metara i širok 78. Teži, uključujući gorivo, posadu i opremu, oko 100.000 tona.
Otprilike petominutni prilog na kineskoj državnoj televiziji CCTV prikazuje najavljeni nosač kao foto-realistični 3D-model koji lebdi iznad Zemlje, izbacuje svemirske mlaznjake i u svemiru ispaljuje oružje. Dijelovi snimka kruže, između ostalog, i na Jutjubu (s mogućnošću uključivanja engleskih titlova).
Zašto stručnjaci sumnjaju u svemirski nosač
Tehnički gledano, koncept je daleko izvan onoga što bi današnje rakete mogle da odnesu u orbitu. Čak i ako bi modularna gradnja u orbiti bila zamisliva, ostaju neriješeni ključni problemi: snabdijevanje energijom, pogon, hlađenje, zaštita od svemirskog otpada – i prije svega troškovi. Svemirski nosač od 120.000 tona bio bi zato potpuno van svake realne nosivosti današnjih lansirnih sistema poput rakete Staršip američke kompanije Spejsiks.
Njemački diplomata i analitičar za svemir Hajnrih Kreft smatra da je projekat „iz današnje perspektive potpuno nerealan“ – ali ga ipak vidi u dugoročnoj razvojnoj liniji: „Mnogo toga što je prije 20 ili 30 godina bilo naučna fantastika danas je stvarnost“, podsjeća Kreft za DV.
Kina se time uključuje u trku koju podstiču i osobe poput Ilona Maska ili Džefa Bezosa s vizijama naseljavanja Mjeseca i Marsa.
Odvraćanje najavom svemirskog nosača
I analize bliske SAD vide „Luanijao“ manje kao plan za izgradnju, a više kao strateški signal. Magazin „Nešnal Interest“ donosi tekst pod naslovom: „Peking želi da vjerujete da gradi leteće nosače aviona“.
U članku se ocenjuje da Kina želi da ostatak svijeta povjeruje u to superoružje, nezavisno od toga hoće li ono biti izrađeno. Vizija „briše granicu između naučne fantastike i vojne stvarnosti“ i trebalo bi da uznemiri Zapad, piše magazin.
Za analitičara Krefta najava djeluje kao ciljana poruka u nadmetanju sa SAD – i to u sjenci sukoba oko Tajvana. On podsjeća na čitav niz spektakularnih kineskih najava „superoružja“ – od navodno ultimativnog oružja za lov na podmornice, do svemirskih sistema – koje zapadni stručnjaci redovno ocenjuju kao „nerealne“, ali su jasno zamišljene kao deo svojevrsne prijeteće kulise.
Odgovor SAD: Šta „Luanijao“ ima s trkom u svemiru
Njemački ekspert Zis svrstava kineski projekat u bezbjednosno-politički kontekst: na takve projekte se gleda „prije svega kroz prizmu odvraćanja“ – riječ je o tome da se „pokaže snaga i projektuje moć preko različitih dimenzija“.
Istovremeno, ona prezentaciju tumači kao odgovor na američke planove raketne odbrane u svemiru.
„Zlatna kupola“ (Golden Dom) koju planira predsjednik Donald Tramp, trebalo bi da SAD zaštititi od svih vrsta projektila višeslojnim mrežama kopnenih i pomorskih presretačkih raketa, radarskih sistema i eventualno svemirskih presretača – što je projekat koji stručnjaci takođe smatraju tehnički izuzetno ambicioznim i strateški osjetljivim.
Ali za uvjerljivo odvraćanje presudna je prije svega vjerodostojnost, naglašava Zis:
„Sasvim je drugo pitanje u kojoj je mjeri tako ambiciozan i preveliki projekat poput ovog svemirskog nosača zaista vjerodostojan.“
Upravo u toj sivoj zoni „Luanijao“ razvija svoj efekat – kao prenaduvana prijeteća kulisa od koje ima političke koristi već i prije nego što se igdje ugradi ijedan komad metala.
Kreft projekat naziva „besmislicom, psihološkim ratovanjem“ – ali istovremeno upozorava da se on ne smije potcijeniti. Kina, kako upozorava Kreft, radi „na svim mogućim budućim projektima i zamislivim sistemima naoružanja“. Recimo na području lasera – i čini se da je Peking tu „ispred svih drugih“.
🇨🇳Chinese State Media confirms the existence of the “NanTianMen Project”, a project that aimed to send a 120,000 ton class Orbital Strike Carrier into lower space orbit, capable of carrying 88 “White Emperor” Space fighters by 2040.pic.twitter.com/pmYdvQxnyq
— PLA Military Updates (@PLA_MilitaryUpd) January 14, 2026
(B92)
