Dok zemlje regiona redovno sprovode popis stanovništva svakih deset godina, BiH već 13 godina čeka novi koji još nije zakazan.
Standardi predviđaju da se popis stanovništva održava krajem jedne ili prve godine naredne decenije. Zvanične procjene su da je BiH od 2013. godine izgubila oko 130 hiljada ljudi samo po osnovu negativnog prirodnog priraštaja. Popis stanovništva nije samo brojanje ljudi, već bitan društveni proces, smatra struka. Njegov cilj je da pruži tačne, sveobuhvatne i ažurne podatke o stanovništvu. Na osnovu tih podataka formiraju se budžeti, razvojne strategije i društvene reforme.
„Ako ne poznajemo njihove strukture, starosnu, polnu, obrazovnu, struku u pogledu aktivnosti stanovništva, da li je riječ o zaposlenim ili nezaposlenim licima, njihovih ekonomskih parametara“, kaže Aleksandar Čavić, demograf.
Popis stanovništva bi omogućio formiranje registra stanovništva kao važne baze.
„Koji bi objedinjavao 2 podregistra, jedan je registar uobičajenog stanovništva koje naseljava jednu teritoriju i drugi koji bi relaksirao s jedne strane unutrašnje političke prilike, ali i da bi imali podatke koji su vrlo značajni za nas, registar iseljenika“, kaže Čavić.
U ovom trenutku nema aktivnosti na realizaciji popisa stanovništva, tvrde iz republičkog Zavoda za statistiku.
„Razlog tome jeste što statističke institucije sada intenzivno rade na realizaciji popisa poljoprivrede koji na ovim prostorima nije realizovan još od perioda bivše Jugoslavije, tačnije od 1960. godine“, kaže Ognjen Ignjić, Zavod za statistiku Republike Srpske.
Popis stanovništva jedan je od osnovnih pretpostavki uređenja države i analize stanja, poručuje sociolog Vuković. Tipičan primjer propasti jedne države kao što je BiH jeste odupiranje popisu.
„Ne samo broja stanovnika, strukture socijalne, obrazovne, nego i pregled svih ostalih elemenata privrednog razvoja, resursa i tako dalje. Ja mislim da popis mora da se održava uvijek u onim periodima kada je to potrebno, kada nalažu zakoni, a sve ostalo je put u jednu potpunu konfuziju države i društva“, kaže sociolog Drago Vuković.
Dok većina evropskih zemalja redovno ažurira podatke o broju stanovnika, BiH se i dalje oslanja na rezultate popisa starog više od decenije. Bez novih podataka teško je planirati razvoj, javne politike i ekonomske mjere, pa pitanje novog popisa ostaje ne samo statističko, već i političko koje čeka odgovor.
(Marko Gavrić/ATV)
