Srpska pravoslavna crkva i vernici će danas 22. oktobra obeležiti spomen Stefana Slepog, koji je ostao simbol istrajnosti i duhovne snage
Danas, 22. oktobra, Srpska pravoslavna crkva i vernici obeležiće spomen Svetog despota Stefana Srpskog, poznatijeg kao Stefan Slepi. Ovaj praznik ima posebno mesto među praznicima, jer podseća na istrajnost, snagu vere i unutrašnju čvrstinu u teškim vremenima. Prema crkvenom predanju, Stefan Slepi je izgubio vid i prestol, ali je sačuvao nepokolebljivu veru, zbog čega je ostao upamćen u narodnom i crkvenom sećanju.
Rođen u vladarskoj porodici Branković, kao sin despota Đurđa i Jerine, Stefan je odrastao u periodu kada poreklo nije značilo sigurnost. Njegova sestra Mara bila je supruga osmanskog sultana Murata Drugog, ali ni ta veza nije sprečila da Stefan i njegov brat Grgur budu po sultanovom naređenju oslepljeni. Nakon smrti mlađeg brata Lazara, Stefan je 1458. godine preuzeo vlast, ali je samo kratko ostao na prestolu. Ubrzo je bio primoran da napusti Srbiju i ostatak života provede u izgnanstvu.
Život Stefana Slepog: gubitak, izgnanstvo i vera
U najtežim godinama, Stefan Slepi je bio u braku sa Angelinom, sa kojom je delio godine neizvesnosti. Zajedno su prošli kroz oskudicu i život daleko od domovine, sve do Italije. Ipak, kroz crkvene molitve i predanja, ističe se razlika između izgubljenog telesnog vida i sačuvane duhovne snage. Njegovo trpljenje često se upoređuje sa biblijskim Jovom, jer je ostao primer istrajnosti u veri i onda kada je izgubio dom, položaj i sigurnost.
U molitvama posvećenim ovom prazniku, vernici se podsećaju da je važno sačuvati unutrašnju snagu čak i kada spoljašnje okolnosti nisu naklonjene. Na taj način, spomen Svetog Stefana Slepog postaje simbol nade za sve koji prolaze kroz teškoće.
Mošti i značaj praznika u Sremu
Posebno poštovanje prema Svetom Stefanu Slepom prisutno je u Sremu. Njegova supruga Angelina i sinovi preneli su njegove mošti 1486. godine u Kupinovo, gde su položene u Crkvu Svetog Luke. Od tada je poštovanje prema ovom svetitelju raslo, a crkvena predanja beleže i svedočanstva o isceljenjima pored njegovih moštiju. Kasnije su mošti prenete u manastir Krušedol. Tokom osmanskog napada 1716. godine, najveći deo moštiju svetih Brankovića je uništen, ali se sačuvani delovi i danas čuvaju u ovoj fruškogorskoj svetinji.
Sam praznik obeležava se molitvom, čitanjem akatista i odlaskom na bogosluženje. U crkvenim izvorima nisu navedeni posebni narodni običaji ili zabrane kućnih poslova vezani za ovaj dan. Smisao praznika nalazi se u sećanju na čoveka koji je, uprkos ogromnim iskušenjima, ostao simbol vere i trpljenja.
Osim Stefana Slepog, praznuje se i Sveti apostol Jakov Alfejev
Na isti dan crkva praznuje i Svetog apostola Jakova Alfejevog, jednog od dvanaestorice Hristovih apostola. Ipak, u narodu je spomen Svetog Stefana Slepog posebno prepoznat kao dan podsećanja na snagu vere u teškim trenucima. Zbog toga mnogi vernici i danas nalaze utehu i inspiraciju u njegovom životu.
Praznik Stefana Slepog ostaje snažna poruka da je moguće sačuvati veru i dostojanstvo i onda kada život donese najveća iskušenja.
