GLOBALNO zagrijavanje biće veće nego što se dosad predviđalo, pokazuje novi izvještaj Ujedinjenih nacija. Čak i prema najoptimističnijem scenariju, prosječna globalna temperatura do sredine vijeka porašće za 1,7 do 1,8 stepeni Celzijusa u odnosu na predindustrijski period, objavio je UN.
Uprkos brzom širenju obnovljivih izvora energije i uvođenju klimatskih politika koje u mnogim zemljama smanjuju emisije gasova sa efektom staklene bašte, za ostvarenje tog najpovoljnijeg scenarija potrebna su dodatna, hitna i velika smanjenja emisija.
Prema izvještaju Programa Ujedinjenih nacija za životnu sredinu (UNEP), emisije gasova sa efektom staklene bašte trebalo bi do 2030. godine da padnu za 18 odsto u odnosu na 2025. godinu. Do 2035. trebalo bi ih smanjiti za 45 odsto, a do 2040. za čak 69 odsto. Međutim, aktuelni nacionalni klimatski planovi predviđaju znatno manja smanjenja. Prema njima, emisije bi do 2030. godine pale za samo 5 do 8 odsto, a do 2035. za 11 do 15 odsto.
Do kraja vijeka temperatura bi mogla porasti za 2,8 stepeni
UN procjenjuje da će, ukoliko zemlje nastave da sprovode sadašnje politike, globalna temperatura do 2100. godine porasti za 2,8 stepeni Celzijusa u odnosu na predindustrijski period. Ako države u potpunosti ispune svoja postojeća klimatska obećanja, zagrijavanje bi iznosilo 2,6 stepeni. Obje procjene više su nego prošlogodišnje. UN to povezuje sa povlačenjem SAD iz Pariskog sporazuma i promijenjenim procjenama istorijskih emisija gasova sa efektom staklene bašte.
Gutereš: Prekoračenje granice ne znači da treba da odustanemo
Uoči sljedeće konferencije UN o klimatskim promjenama COP31, koja će biti održana u Turskoj, generalni sekretar UN Antonio Gutereš pozvao je zemlje da ne odustaju od smanjenja emisija. Upozorio je da emisije gasova sa efektom staklene bašte doprinose zagrijavanju koje podstiče poplave, požare i druge prirodne katastrofe.
„Prekoračenje temperaturnog praga ne znači predaju. Još uvijek možemo da obezbijedimo da ono bude što manje i što kraće moguće i da vratimo temperature ispod 1,5 stepeni do kraja vijeka“, rekao je Gutereš.
Cilj Pariskog sporazuma sve je teže ostvariti
Pariskim sporazumom iz 2015. godine države su se obavezale da će nastojati da ograniče porast prosječne globalne temperature na znatno manje od 2 stepena Celzijusa, uz cilj da zagrijavanje ne premaši 1,5 stepeni. Međutim, UN sada navodi da se ograničavanje zagrijavanja na 1,5 stepeni, bez prekoračenja te granice ili uz njeno samo ograničeno prekoračenje, više ne smatra ostvarivim. Zato je u novom izvještaju predstavljen scenario najmanjeg mogućeg prekoračenja te granice. Prema njemu, postoji približno 50 odsto vjerovatnoće da bi se globalna temperatura do 2100. godine mogla vratiti na nivo od 1,5 stepeni iznad predindustrijskog perioda ili niže.
Novi klimatski planovi gotovo ništa nisu promijenili
Izvještaj pokazuje i da klimatski planovi koje su države predstavile od prošle godine gotovo uopšte nisu promijenili procjene budućeg globalnog zagrijavanja. Povratak temperature na nivo od 1,5 stepeni do kraja vijeka zavisio bi od uklanjanja velikih količina ugljen-dioksida iz atmosfere. UN pritom upozorava da je neizvjesno da li se takvo uklanjanje ugljen-dioksida može sprovesti u potrebnom obimu.
Izvor: index.hr/HINA
