Srpska pravoslavna crkva i njeni vjernici danas slave Svetog velikomučenika Teodora Stratilata, svetitelja iz 4. vijeka o kome je pisao i vladika Nikolaj Velimirović
Sveti velikomučenik Teodor Stratilat bio je rimski vojvoda i gradonačelnik grada Iraklije u momentu kada je rešio da ostavi sve svoje bogatstvo i moć i postane hrišćanin iako je znao da će ga to koštati života.
Nakon što je u svom rodnom gradu srušio mnogobožačke idole navukao je bes cara Likinija koji je naredio da svetitelj bude uhapšen i stavljen na strašne muke.
Sveti Teodor je nakon toga šiban, razapet na krst, gađan strelama i na kraju ubijen. U hrišćanskoj tradiciji pominje se da je za sve vreme mučenja neprestano govorio – Slava Tebi Bože moj, slava Ti!
Sveti Teodor je umro 319. godine ne dočekavši da vidi pobedu hrišćanstva i proglašenje za zvaničnu religiju rimskog carstva. NJegove mošti su prenete iz Evhaite u Carigrad i sahranjene u crkvi Vlaherni.
Vladika Nikolaj Velimirović je u „Ohridskom prologu“ o ovom svetitelju zapisao i ovo – Ima mučeništva dragocenijeg od dragocenog. Dragocenost mučeništva zavisi od veličine blaga koje jedan hrišćanin napusti, i mesto toga primi stradanje; i zavisi još od veličine stradanja, koje on podnese Hrista radi.
Kako je i sam bio vojnik koji je rizikovao sve, Sveti velikomučenik Teodor Stratilat se danas smatra zaštitnikom vojnika. Veruje se da će ih on zaštititi od svake nevolje ako mu se pomole i zatraže pomoć.
Tropar
Mudrim vojevanjem za istinu, bio si dobri vojvoda nebeskog Cara, sveti mučeniče Teodore. Oružjem vere naoružao si se mudro i pobedio vojske demona, i pokazao si se kao pobedonosni stradalac: Zato te sa verom uvek proslavljamo.
