Srpska pravoslavna crkva i vjernici danas slave praznik posvećen Svetom Jevstatiju, ranohrišćanskom svetitelju koji se od davnina spominje kao zaštitnik lovaca i šuma.
Sveti Jevstatije (negde se pominje i kao Sveti Jevstatije) dugi niz godina i sam je bio paganin. Služio je kao rimski vojskovođa u 1. veku nove ere u vreme careva Tita i Trajana i pre nego što je kršten kao hrišćanin se zvao Plakida.
Međutim, iako osvajač, Plakida je bio pravedan i dobar čovek koga je narod poštovao i voleo. Jedna od njegovih velikih strasti bio je lov. Kada je jednom prilikom krenuo u šumu, predanje kaže da je ugledao jelena kome je među rogovima svetleo krst. Plakida mu je bez bojazni prišao i tada mu se prema priči javio Bog. Nakon toga, vojskovođa je otišao kod hrišćanskog sveštenika i krstio se zajedno sa ženom i oba sina dobivši ime Evstatije.
BOG MU SE OBRATIO
Kada se nakon toga vratio u šumu, na mesto gde je ugledao jelena, Bog mu se obratio i prorekao mu težak život i stradanje u Hristovo ime, ali i večnu slavu.
Evstatije je nakon toga tajno napustio Rim i sa porodicom počeo da živi među prostim narodom i pomaže nesrećnima. Međutim, kako je i bili prorečeno, snađoše ga mnoge nedaće – varvari mu oteše ženu, a sinove napadoše i odvukoše zveri. Ono što Evstatije nije znao je bilo to da su mu decu spasli čobani, a i da je varvarin koji se usudio da mu ukrade ženu ubrzo poginuo i da su oni bezbedni.
Međutim, tu nije bio kraj njegovim iskušenjima! Kada je stigao u Rim, saznao je da je car Trajan umro. Sada je na prestolu sedeo Adrijan koji je, umesto da nagradi Evstatija, od svetitelja tražio da prinese žrtve paganskim bogovima.
Lovačka slava
Već u trećem veku po Hristovom rođenju, lovci hrišćanski počeli su slaviti Sv. Jevstatija, kao velikomučenika i zaštitnika lova po svim oblastima rimskog carstva. Ovaj velikomučenik slavi se svakog 3. oktobra, a u istorijskim zabeleškama zapisano je da su lovci Kragujevca, prvi u Srbiji, doneli odluku da kao svog zaštitnika proslave Sv. Jevstatija, 1903. godine.Poznato je da je prva Lovačka družina u ondašnjoj Kraljevini Srbiji, osnovana u Kragujevcu, 9. septembra 1887. godine, a Savez lovačkih udruženja Kraljevine Srbije osnovan je u Brzanu, na inicijativu lovaca Kragujevca, Beograda i Niša, 1996. godine.
Kada je bivši vojskovođa to odbio rekavši da je hrišćanin, novi car ga je zajedno sa sinovima i ženom bacio divljim zverima. Međutim, nijedna životinja nije htela da povredi ovu porodicu! Nakon toga, naređeno je da budu zatvoreni u usijanog metalnog vola koji je korišćen kao sprava za mučenje. Kada su ih nakon 3 dana izvadili odatle, i Jevstatije i njegova porodica bili su mrtvi, ali njihova tela behu nepovređena i nesagorela.
Tri dana posle smrti narod je, u znak zahvlanosti za sve što je ovaj dobri čovek učinio, preneli telo Evstatije i njegove porodice i sahranili ih po hrišćanskim običajima.
Sveti Evstatije od pamtiveka se praznuje kao zaštitnik lova i lovaca u Srbiji. Veruje se da se danas valja prošetati po šumama i livadama, ili parkovima u njegovu čast jer će tako svakoga pratiti dobra, „lovačka“ sreća.
